Maqolalar
Bachadon miomasi: belgilari, UZI diagnostikasi va davolash
Bachadon miomasi — reproduktiv yoshdagi ayollarda eng ko'p uchraydigan xavfsiz o'simtalardan biri. Ko'p hollarda u hech qanday belgi bermaydi va profilaktik UZI tekshiruvida tasodifan aniqlanadi. Ayni paytda uzoq davom etadigan ko'p qonli hayz, qorin pastidagi bosim va kamqonlik aynan mioma bilan bog'liq bo'lishi mumkin.
Bachadon miomasi nima?
Mioma — bachadonning mushak qavatidan (miometriydan) o'sib chiqadigan yaxshi sifatli, ya'ni xavfsiz o'simta. U saraton emas va ko'p hollarda saratonga aylanmaydi. Tugunlar bitta yoki bir nechta bo'lishi, o'lchami bir necha millimetrdan bir necha santimetrgacha yetishi mumkin.
Miomaning o'sishi ayol jinsiy gormonlari — estrogen va progesteron ta'siriga bog'liq. Shuning uchun tugunlar odatda hayz ko'rish yoshida o'sadi, menopauzadan keyin esa ko'pincha kichrayadi va faolligini yo'qotadi.
Xavf omillari
- irsiy moyillik — onasi yoki opa-singlisida mioma aniqlangan ayollarda ehtimollik yuqoriroq;
- 30 yoshdan katta yosh;
- tug'ish tarixi bo'lmasligi yoki birinchi tug'ish yoshining kechikishi;
- ortiqcha vazn va semizlik — yog' to'qimasi qo'shimcha estrogen ishlab chiqaradi;
- hayz siklining erta boshlanishi;
- harakatsiz turmush tarzi, surunkali stress, D vitamini yetishmovchiligi.
Mioma turlari va joylashuvi
Tugunning bachadon devorida qayerda joylashgani belgilarni va davolash taktikasini belgilaydi:
- Intramural — tugun mushak qavati ichida joylashadi; eng ko'p uchraydigan tur.
- Submukoz — bachadon bo'shlig'iga qarab o'sadi; hatto kichik o'lchamda ham kuchli qon ketish va bepushtlikka sabab bo'lishi mumkin.
- Subseroz — bachadonning tashqi yuzasiga qarab o'sadi; qo'shni a'zolarga bosim beradi.
- Oyoqchali tugun — ingichka poyada joylashadi; poyaning burilishi o'tkir og'riq beradi va shoshilinch yordam talab qiladi.
Qanday belgilar xavotirga solishi kerak
- hayzning uzayishi va qon miqdorining ko'payishi, laxtalar chiqishi;
- sikl oralig'ida qon aralash ajralmalar;
- qorin pastida bosim, og'irlik yoki tortishuvchi og'riq;
- tez-tez siyish yoki, aksincha, siyish qiyinlashuvi — tugun siydik pufagiga bosganda;
- ich qotishi va to'g'ri ichakka bosim hissi;
- kamqonlik belgilari: holsizlik, bosh aylanishi, hansirash, terining oqarishi, sochning to'kilishi;
- qorin hajmining kattalashishi;
- jinsiy aloqada noqulaylik;
- homiladorlikning uzoq vaqt bo'lmasligi yoki takroriy bola tashlash.
Ko'p ayollarda mioma umuman bezovta qilmaydi. Aynan shu sababli yiliga kamida bir marta ginekolog ko'rigidan va kichik tos a'zolari UZI tekshiruvidan o'tish muhim.
Diagnostika qanday o'tkaziladi
- Ginekologik ko'rik — bachadon o'lchami va shaklidagi o'zgarishlarni baholash;
- Kichik tos a'zolari UZI — transabdominal va transvaginal usulda; tugunlar soni, o'lchami va joylashuvini aniqlaydi;
- Umumiy qon tahlili — kamqonlik darajasini baholash uchun;
- Gisteroskopiya yoki gidrosonografiya — bachadon bo'shlig'i ichidagi tugunlarni aniq baholash zarur bo'lganda;
- MRT — katta va ko'p sonli tugunlarda, jarrohlik rejalashtirilganda;
- zarur hollarda gormonal fon va bachadon bo'yni skriningi.
Davolash usullari
Yagona umumiy retsept yo'q: taktika ayolning yoshi, belgilarning kuchi, tugun o'lchami va joylashuvi hamda homiladorlik rejasiga qarab tanlanadi.
- Faol kuzatuv — kichik, belgi bermaydigan tugunlarda muntazam UZI nazorati bilan;
- Konservativ davolash — qon ketishni va og'riqni nazorat qilishga, kamqonlikni tuzatishga qaratilgan; barcha preparatlar faqat shifokor tomonidan tanlanadi;
- Miomektomiya — bachadonni saqlab qolgan holda tugunni olib tashlash; homiladorlikni rejalashtirayotgan ayollar uchun afzal yo'l;
- Gisteroskopik olib tashlash — bo'shliq ichidagi submukoz tugunlarda;
- Bachadon arteriyalari emboliyasi — tugunning qon bilan ta'minlanishini to'xtatuvchi usul;
- Gisterektomiya — faqat og'ir holatlarda va boshqa usullar samara bermaganda ko'rib chiqiladi.
Mioma va homiladorlik
Ko'pchilik ayollar mioma bilan muammosiz homilador bo'lib, sog'lom farzand ko'radi. Ammo bachadon bo'shlig'ini deformatsiya qiladigan tugunlar homilaning biriktirilishiga xalaqit berishi, homiladorlikda og'riq, yo'ldoshning past joylashuvi yoki muddatidan oldin tug'ish xavfini oshirishi mumkin. Shu bois homiladorlikni rejalashtirishdan oldin ginekolog ko'rigidan o'tish va tugun holatini baholash tavsiya etiladi.
Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak
- hayz vaqtida yoki undan tashqarida to'xtamaydigan kuchli qon ketish;
- qorin pastidagi o'tkir, keskin og'riq va harorat ko'tarilishi;
- bosh aylanishi, ko'z oldi qorayishi, hushdan ketishga moyillik;
- qorin hajmining tez kattalashishi.
Profilaktika va nazorat
- yiliga bir marta ginekolog ko'rigi va kichik tos UZI tekshiruvi;
- vaznni sog'lom darajada ushlab turish va muntazam jismoniy faollik;
- temir va D vitamini yetishmovchiligini o'z vaqtida tuzatish;
- gormonal preparatlarni faqat shifokor tayinlovi bilan qabul qilish;
- issiqlik muolajalari va massajni mustaqil ravishda qo'llamaslik.
Bachadon miomasi — o'z-o'zini davolashga yo'l qo'yib bo'lmaydigan holat. Xalq usullari va internetdan topilgan tavsiyalar tugunning o'sishiga hamda kamqonlikning chuqurlashishiga olib kelishi mumkin. Doctor Hasan Medical Center (Toshkent shahri, Sebzor massivi 1) ginekologlari ko'rik va UZI tekshiruvi orqali holatni aniqlaydi va sizga mos individual davolash rejasini tuzadi. Yuqoridagi belgilardan biri bezovta qilayotgan bo'lsa, ginekologga murojaat qiling.
