Maqolalar

Karpal tunnel sindromi — qo'l uvishishi — nevrolog ko'rigi — Doctor Hasan Medical Center, Toshkent

Karpal tunnel sindromi: qo'l uvishishi sabablari va davolash

Barmoqlarning uvishishi, ayniqsa tunda qo'lning «o'lib qolishi» va ertalab siltab uyg'otish zarurati — bu ko'pincha karpal (kaft usti) tunnel sindromining belgisidir. Kompyuterda ko'p ishlaydiganlar, tikuvchilar va uy bekalarida tez-tez uchraydigan bu holat o'z vaqtida davolanmasa, qo'l kuchi pasayishiga olib kelishi mumkin. Doctor Hasan Medical Center nevrologlari qo'l uvishishining sabablari haqida so'zlab beradi.

Karpal tunnel sindromi nima?

Kaft usti (karpal) kanali — bilakning kaft tomonidagi tor yo'lak bo'lib, undan barmoqlarni harakatlantiruvchi paylar va o'rta nerv o'tadi. Turli sabablarga ko'ra bu kanal torayganda yoki undagi to'qimalar shishganda, o'rta nerv siqiladi. Natijada bosh, ko'rsatkich, o'rta va yarim holda nomsiz barmoqlarda uvishish, jimirlash va og'riq paydo bo'ladi. Bu holat karpal tunnel sindromi deb ataladi va qo'l uvishishining eng ko'p uchraydigan sabablaridan biridir.

Asosiy belgilari

  • bosh, ko'rsatkich va o'rta barmoqlarda uvishish va jimirlash;
  • belgilarning tunda va ertalab kuchayishi — bemor qo'lini silkitib «uyg'otishga» majbur bo'ladi;
  • bilakdan barmoqlarga yoki yelka tomon tarqaluvchi og'riq;
  • mayda harakatlarning qiyinlashuvi — tugma qadash, igna ushlash, telefon terish;
  • buyumlarni tushirib yuborish, qo'l kuchining pasayishi;
  • kechiktirilgan holatlarda — kaft mushaklarining ozishi.

Nima uchun qo'l uvishadi?

Karpal tunnel sindromiga moyillik yaratuvchi va uni kuchaytiruvchi omillar:

  • bir xil takroriy harakatlar — kompyuter sichqonchasi va klaviatura bilan uzoq ishlash, tikuvchilik, musiqa asboblari, qurilish asboblari bilan ishlash;
  • bilakning noqulay holati — uzoq vaqt bukilgan yoki qayrilgan holatda qolishi;
  • homiladorlik — to'qimalarda suyuqlik tutilishi hisobiga;
  • qandli diabet — nervlarning zaiflashuvi;
  • qalqonsimon bez faoliyati pasayishi (gipotireoz);
  • bo'g'im kasalliklari va bilak jarohatlari;
  • vazn ortiqchaligi.

Shuni ta'kidlash kerakki, qo'l uvishishi har doim ham karpal tunnel bilan bog'liq emas: bo'yin umurtqalari muammolari, polineyropatiya va qon aylanish buzilishlari ham o'xshash belgi beradi. Sababni aniq ajratish uchun mutaxassis ko'rigi zarur.

Tashxis qanday qo'yiladi?

Nevrolog ko'rigi

Shifokor shikoyatlarni o'rganadi, maxsus sinamalar o'tkazadi: bilakka yengil urish yoki qo'lni ma'lum holatda ushlab turish belgilarni qo'zg'atsa, bu sindromga ishora qiladi. Sezuvchanlik va mushak kuchi ham tekshiriladi.

Qo'shimcha tekshiruvlar

Zarur bo'lganda nerv o'tkazuvchanligini o'lchash, UZI tekshiruvi, bo'yin umurtqalarini baholash buyuriladi. Diabet va qalqonsimon bez kasalliklarini istisno qilish uchun laboratoriya tahlillari o'tkaziladi — bu sababni to'g'ri aniqlashning muhim qismidir.

Davolash usullari

Konservativ davolash

Erta bosqichda ko'pincha operatsiyasiz yaxshi natijaga erishiladi:

  • bilakni tinch holatda saqlash va tunda maxsus shina (ortez) taqish;
  • takroriy harakatlarni vaqtincha cheklash, ish joyini to'g'rilash;
  • shifokor buyurgan yallig'lanishga qarshi davolash;
  • maxsus mashqlar va fizioterapiya muolajalari.

In'ektsion davolash

Belgilar saqlanganda shifokor kanal sohasiga yallig'lanishni kamaytiruvchi in'ektsiya qilishi mumkin — bu ko'p bemorlarda sezilarli yengillik beradi.

Jarrohlik yo'li

Konservativ davolash yordam bermasa yoki nerv siqilishi kuchli bo'lsa, kanalni kengaytiruvchi kichik operatsiya tavsiya etiladi. Bu haqda qaror tekshiruv natijalariga asoslanib, mutaxassis bilan birga qabul qilinadi.

Oldini olish uchun tavsiyalar

  • har 30–40 daqiqada qo'lga tanaffus bering, barmoq va bilak mashqlarini bajaring;
  • klaviatura va sichqonchani bilak tekis holatda bo'ladigan qilib joylashtiring;
  • asbob bilan ishlaganda qo'lni haddan tashqari siqmang;
  • diabet va qalqonsimon bez kasalliklarini nazoratda tuting;
  • uvishish qaytalansa, tekshiruvni kechiktirmang.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

  • uvishish bir necha haftadan beri qaytalanayotgan bo'lsa;
  • tungi uvishish uyquni buzsa;
  • qo'l kuchi pasayib, buyumlar tushib ketayotgan bo'lsa;
  • uvishish ikkala qo'lda yoki oyoqlarda ham kuzatilsa.

Kechiktirilgan holatlarda nerv shikastlanishi qaytmas bo'lib qolishi mumkin, shuning uchun belgilar davomli bo'lsa, shifokor bilan maslahatlashing.

Bilak uchun oddiy mashqlar

Belgilar yengil bo'lsa, quyidagi mashqlar foyda beradi (og'riq kuchaysa — to'xtating):

  • qo'llarni oldinga cho'zib, kaftlarni yuqoriga va pastga sekin buking — har yo'nalishda 10 martadan;
  • barmoqlarni imkon qadar keng yozib, so'ng sekin musht qiling — 10 marta;
  • kaftlarni ko'krak oldida bir-biriga bosib, 15–20 soniya ushlab turing;
  • har soatlik ish tanaffusida bilaklarni ikki tomonga yumshoq aylantiring.

Mashqlar profilaktika vositasidir va davolash o'rnini bosmaydi — belgilar davom etsa, shifokorga murojaat qiling.

Doctor Hasan Medical Center'da nevrolog qabuli

Markazimiz nevrologlari qo'l uvishishining aniq sababini topish uchun to'liq tekshiruv o'tkazadi: ko'rik, UZI, laboratoriya tahlillari — barchasi bir binoda. Sababga qarab individual davolash rejasi tuziladi. Markaz har kuni soat 8:00 dan 00:00 gacha ishlaydi. Qabulga yozilish: +998 95 146 00 72.

Ushbu yo'nalish shifokorlari

Maxkamova Madina Maxkamovna
Maxkamova Madina Maxkamovna
Nevrolog
Po'latova Muqaddas Xalilovna
Po'latova Muqaddas Xalilovna
Nevrolog
Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ