Maqolalar

Doctor Hasan Medical Center qabulxonasi, Toshkent

Qandli diabetda oyoq va teri muammolari: yara, zamburug' va parvarish qoidalari

Qandli diabetda oyoq va teri boshqa a'zolarga qaraganda tezroq shikastlanadi: kichik yoriq yoki qadoq ham sekin bitadigan yaraga aylanishi mumkin. Bunday asoratlarning aksariyati oldindan oldini olsa bo'ladigan holatlar. Doctor Hasan Medical Center endokrinolog va dermatologi kundalik parvarish qoidalari hamda xavfli belgilar haqida ma'lumot beradi.

Nega diabetda oyoq va teri zaif bo'ladi?

Qonda qand miqdori uzoq vaqt yuqori bo'lganda bir vaqtning o'zida uch tizim zarar ko'radi. Birinchidan, mayda qon tomirlar torayadi va to'qimalarga kislorod hamda oziq moddalar kamroq yetadi. Ikkinchidan, periferik nervlar shikastlanadi: og'riq, harorat va bosim sezgisi pasayadi, shuning uchun odam oyog'idagi jarohatni sezmasligi mumkin. Uchinchidan, terining himoya to'sig'i zaiflashadi — teri quriydi, yoriladi, mikroblarga qarshiligi kamayadi. Aynan shu uch omilning birikmasi tibbiyotda diabetik oyoq tushunchasi ostida qaraladi.

Diabetda tez-tez uchraydigan teri va tirnoq muammolari

  • quruq, taranglashgan teri va tovon yoriqlari;
  • oyoq barmoqlari orasidagi va tirnoqdagi zamburug' infeksiyalari;
  • qichishish, qaytalanadigan yiringli toshmalar va chipqonlar;
  • tovon hamda barmoq ostidagi qattiq qadoqlar — ular ostida yashirin yara paydo bo'lishi mumkin;
  • tirnoqning qalinlashishi, rangining o'zgarishi, tirnoq botishi;
  • oyoq terisi rangining o'zgarishi, tuklarning to'kilishi, oyoqning doimiy sovuq bo'lib turishi — bu qon aylanishi buzilganidan darak beradi.

Zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak bo'lgan belgilar

  • oyoqda bitmayotgan yara, qonli yoki yoqimsiz hidli ajralma;
  • terining qizarishi, shishishi va issiq bo'lib turishi;
  • barmoq yoki tovonda qorayib qolgan soha;
  • oyoq og'rig'i bilan birga tana haroratining ko'tarilishi va umumiy holsizlik;
  • oyoqda to'satdan paydo bo'lgan kuchli og'riq yoki, aksincha, sezgining butunlay yo'qolishi.

Bu holatlarda kutish xavfli: infeksiya bir necha kun ichida chuqur to'qimalarga tarqalishi mumkin.

Har kunlik parvarish qoidalari

  • oyoqni har kuni iliq suvda yuving; suv haroratini termometr yoki tirsak bilan tekshiring, chunki sezgi pasaygan bo'lishi mumkin;
  • yuvgandan so'ng, ayniqsa barmoqlar orasini, yumshoq sochiq bilan yaxshilab quriting;
  • namlantiruvchi vositani tovon va oyoq ustiga surting, ammo barmoqlar orasiga surtmang;
  • tirnoqni to'g'ri chiziq bo'ylab, burchaklarini chuqur kesmasdan qirqing;
  • har kuni oyoqni ko'zdan kechiring; tag qismini ko'rish uchun oynadan foydalaning;
  • uyda ham yalangoyoq yurmang, tikuvi terini bosmaydigan, tabiiy matoli paypoq kiying;
  • poyabzalni kechqurun tanlang — oyoq kun oxirida biroz shishadi; yangi poyabzalni dastlabki kunlari qisqa vaqt kiying;
  • oyoq kiyimini kiyishdan avval ichini qo'l bilan tekshiring: mayda tosh yoki buklangan taglik yaraga sabab bo'ladi.

Nima qilish mumkin emas

  • qadoq va qattiqlashgan terini ustara, qaychi yoki qadoqqa qarshi plastir bilan o'zingiz olib tashlash;
  • oyoqni juda issiq suvga solish, grelka yoki isitgich yonida isitish — sezgi pasaygani uchun kuyish xavfi yuqori;
  • yarani quyuq rangli eritmalar bilan bo'yash: bu yara tubining haqiqiy holatini ko'rishga xalaqit beradi;
  • infeksiyani uyda xalq usullari bilan davolashga urinish yoki antibiotikni o'zicha boshlash;
  • qand ko'rsatkichini nazoratsiz qoldirish — qon qandi yuqori bo'lgan sharoitda hech qanday yara to'liq bitmaydi.

Bu cheklovlar bejiz emas: sezgi pasaygan oyoqda odam og'riqni to'liq his qilmaydi va shikastlanish darajasini xato baholaydi. Shu sababli qadoq, qattiqlashgan teri va tirnoq bilan bog'liq har qanday muolaja tibbiy nazorat ostida, tekshirilgan asboblar bilan bajarilgani ma'qul. Uy sharoitidagi bir daqiqalik ehtiyotsizlik ko'pincha haftalar davom etadigan davolanishga aylanadi.

Qanday tekshiruvlar kerak bo'ladi?

Endokrinolog avvalo diabet qanchalik nazorat ostida ekanini baholaydi: och qorinda va ovqatdan keyingi qand darajasi, glikirlangan gemoglobin, lipid ko'rsatkichlari, buyrak faoliyati tahlillari. Oyoqni tekshirishda sezgi sinovdan o'tkaziladi, oyoq tomirlarining pulsi va qon aylanishi baholanadi. Teri va tirnoq shikastlanganda dermatolog ko'rigi o'tkaziladi, zarur bo'lsa zamburug'ga tekshiruv olinadi. Shikoyat bo'lmasa ham, diabet bilan yashayotgan har bir kishiga yiliga kamida bir marta oyoqni maxsus ko'rikdan o'tkazish tavsiya etiladi.

Asoratlarning oldini olish

  • qand ko'rsatkichini shifokor belgilagan chegarada ushlab turish;
  • chekishni tashlash — tamaki oyoq qon tomirlarini eng kuchli shikastlaydigan omillardan biri;
  • muntazam, ammo oyoqqa ortiqcha yuk bermaydigan jismoniy faollik;
  • tana vazni va qon bosimini nazorat qilish;
  • har qanday yangi yara, yoriq yoki rang o'zgarishini kechiktirmay shifokorga ko'rsatish.

Xulosa

Diabetda oyoq va teriga g'amxo'rlik murakkab muolajalar emas, balki kundalik odat masalasidir. Kichik yoriqni o'z vaqtida ko'rsatish og'ir asoratning oldini oladi va davolash muddatini keskin qisqartiradi. Oyog'ingizda bitmayotgan yara, zamburug' belgilari yoki sezgi o'zgarishini sezgan bo'lsangiz, Doctor Hasan Medical Center'da endokrinolog va dermatolog ko'rigidan o'ting — tashxis va davolash faqat shifokor ko'rigidan keyin belgilanadi.

Ushbu yo'nalish shifokorlari

Siddiqov Abdulbosit Adxamovich
Siddiqov Abdulbosit Adxamovich
Endokrinolog
Sherzod Shuxratovich Kxonxodjayev
Sherzod Shuxratovich Kxonxodjayev
Dermatolog
Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ