Maqolalar

Surunkali yiringli otit — Doctor Hasan Medical Center, Toshkent

Surunkali yiringli otit: quloqdan yiring oqishi va davolash

Surunkali yiringli otit — o‘rta quloqning uzoq davom etadigan yallig‘lanishi bo‘lib, quloq pardasida teshik (perforatsiya) qoladi va quloqdan vaqti-vaqti bilan yiring oqadi. Odatda u og‘riqsiz kechadi, shuning uchun ko‘pchilik yillar davomida «quloqdan biroz suv keladi, eshitish ham yomonlashdi» deb shifokorga bormaydi. Holbuki, davolanmagan surunkali otit eshitishni asta-sekin pasaytiradi, ayrim shakllari esa suyakni yemirib, bosh miya va yuz nervi uchun xavfli asoratlarga olib kelishi mumkin. Yaxshi tomoni shundaki, o‘z vaqtida tekshiruv va to‘g‘ri parvarish bilan yiring oqishini to‘xtatish, ko‘p hollarda esa eshitishni yaxshilash mumkin. Maqolada surunkali yiringli otitning sabablari, belgilari, xolesteatoma nima ekani, o‘tkir va tashqi otitdan farqi, qaysi belgilar shoshilinch yordamni talab qilishi hamda davolash tamoyillari haqida so‘z yuritamiz.

Surunkali yiringli otit nima

O‘rta quloq — quloq pardasi ortidagi havo bilan to‘lgan kichik bo‘shliq bo‘lib, unda tovushni o‘tkazuvchi eshitish suyakchalari joylashgan. Surunkali yiringli otitda quloq pardasidagi teshik bitmay qoladi, o‘rta quloq shilliq qavati esa yallig‘lanishda davom etadi. Natijada quloqdan qayta-qayta yiring yoki shilliq oqadi, eshitish pasayadi. Odatda quloqdan ajralma ikki haftadan ortiq kelsa yoki yil davomida qayta-qayta takrorlansa, surunkali otit haqida gapiriladi.

Sabablari va xavf omillari

Ko‘pincha kasallik bolalikda boshlanadi: o‘tkir o‘rta otit to‘liq davolanmaydi yoki tez-tez qaytalanadi, quloq pardasidagi teshik esa bitmaydi. Xavfni oshiruvchi omillar:

  • bolalikda tez-tez qaytalangan o‘tkir o‘rta otit;
  • eshitish nayi faoliyatining buzilishi, bolalarda kattalashgan adenoidlar;
  • quloq pardasining jarohati — paxtali cho‘p, keskin bosim o‘zgarishi, zarba;
  • quloqqa ifloslangan suv tushishi, hovuz va ochiq suvda cho‘milish;
  • surunkali burun va burun yondosh bo‘shliqlari kasalliklari, chekish, shu jumladan passiv chekish;
  • immunitetning pasayishi, qandli diabet.

Belgilari: quloqdan yiring oqishi va eshitish pasayishi

  • quloqdan vaqti-vaqti bilan yiringli yoki shilliq ajralma kelishi, ayniqsa shamollash yoki quloqqa suv tushgandan keyin;
  • eshitishning pasayishi, quloqda to‘liqlik hissi;
  • quloqda shovqin yoki g‘uvillash;
  • og‘riq odatda bo‘lmaydi yoki kuchsiz bo‘ladi.

Eshitish pasayishi va quloqda shovqin boshqa sabablarga ham bog‘liq bo‘lishi mumkin, shuning uchun aniq tashxisni faqat shifokor qo‘yadi.

Xolesteatoma — surunkali otitning xavfli shakli

Ba’zi bemorlarda o‘rta quloqqa quloq pardasi chetidan teri to‘qimasi o‘sib kiradi va xolesteatoma deb ataladigan qopchasimon hosila paydo bo‘ladi. U o‘sma emas, lekin asta-sekin kattalashib, eshitish suyakchalarini, ichki quloq va yuz nervi kanali devorlarini yemiradi. Xolesteatomaga quloqdan kam miqdordagi, lekin o‘tkir badbo‘y hidli ajralma, eshitishning tez pasayishi xos. Bu shakl dori bilan tuzalmaydi va odatda jarrohlik yo‘li bilan olib tashlashni talab qiladi.

O‘tkir otit, surunkali yiringli otit va tashqi otit: farqi

BelgiO‘tkir o‘rta otitSurunkali yiringli otitTashqi otit
BoshlanishiTo‘satdan, shamollashdan keyinUzoq, haftalar va yillarKo‘pincha cho‘milish yoki quloqni tozalashdan keyin
Og‘riqKuchli, ajralma kelgach kamayadiOdatda yo‘qKuchli, quloq suprasini tortganda kuchayadi
AjralmaParda yorilganda bir martalikQayta-qayta yiringli, xolesteatomada badbo‘yKam, ba’zan quyuq
IsitmaKo‘pincha borOdatda yo‘qKam bo‘ladi
Quloq pardasiQizargan, bo‘rtganDoimiy teshikButun

Quloq og‘rig‘ining boshqa sabablari haqida quloq og‘rig‘i va eshitish pasayishi maqolamizda, havo yo‘li bilan bog‘liq muammolar haqida esa quloq bitishi haqidagi maqolada o‘qing.

Asoratlar: qachon shoshilinch yordam kerak

Surunkali otit fonida quyidagi belgilar paydo bo‘lsa, kutib o‘tirmang — zudlik bilan LOR shifokoriga yoki tez yordamga murojaat qiling:

  • kuchli bosh og‘rig‘i, isitma, ensa mushaklarining qotishi;
  • quloq orqasida shish, qizarish, og‘riq, quloq suprasining oldinga turtib chiqishi;
  • bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi, qusish, muvozanat buzilishi;
  • yuzning bir tomoni qiyshayishi, ko‘zni yumib bo‘lmasligi;
  • uyquchanlik, holsizlik, hushning chalkashishi;
  • eshitishning to‘satdan keskin pasayishi.

Bu belgilar infeksiya suyak, ichki quloq yoki miya pardalariga tarqalganini ko‘rsatishi mumkin. Bosh aylanishi boshqa kasalliklarda ham uchraydi, ammo quloqdan yiring oqayotgan odamda u alohida e’tiborni talab qiladi.

Tashxis

LOR shifokori quloqni maxsus asbob bilan ko‘zdan kechiradi: quloq pardasidagi teshikning o‘lchami va joylashuvi, ajralma xususiyati, xolesteatoma belgilari baholanadi. Kerak bo‘lsa, antibiotikni to‘g‘ri tanlash uchun ajralma ekmasi olinadi. Eshitish darajasini aniqlash uchun eshitish tekshiruvi, xolesteatoma yoki asoratga shubha bo‘lsa, chakka suyagining kompyuter tomografiyasi buyuriladi. Burun va burun-halqum holati ham tekshiriladi, chunki ular o‘rta quloq faoliyatiga ta’sir qiladi.

Davolash va kundalik parvarish

Davolashning maqsadi — yallig‘lanishni to‘xtatish, quloqni «quruq» holatga keltirish va eshitishni saqlash. Asosiy tamoyillar:

  • Quloqni quruq saqlash — cho‘milganda tashqi quloq yo‘liga vazelinli paxta qo‘yiladi, suzish shifokor ruxsatisiz mumkin emas.
  • Quloqni tozalash — shifokor qabulda ajralmani olib tashlaydi, shundan keyin tomchilar yaxshiroq ta’sir qiladi.
  • Mahalliy antibiotik tomchilar — quloq pardasida teshik bo‘lganda ichki quloqqa zarar yetkazmaydigan guruhdagi tomchilar tanlanadi, shuning uchun ularni faqat shifokor tayinlaydi; ichiladigan antibiotiklar kamroq kerak bo‘ladi.
  • Burun va burun-halqumni davolash — eshitish nayi faoliyatini yaxshilaydi.

Quloqqa o‘simlik yog‘i, piyoz yoki sarimsoq suvi, spirtli eritmalar tomizmang va paxtali cho‘p bilan chuqur kirmang. Yallig‘lanish tinchigach, quloq pardasini tiklash va eshitishni yaxshilash uchun timpanoplastika operatsiyasi muhokama qilinadi; xolesteatomada jarrohlik zarur. Bunday operatsiyalar ixtisoslashgan otojarrohlik bo‘limlarida bajariladi.

Ko‘p beriladigan savollar

Quloqdan yiring oqishi o‘z-o‘zidan o‘tib ketadimi?

Ajralma vaqtincha to‘xtashi mumkin, lekin quloq pardasidagi teshik saqlanib qolsa, yiring keyingi shamollash yoki quloqqa suv tushganda yana paydo bo‘ladi. Har bir qaytalanish o‘rta quloq tuzilmalariga zarar yetkazib, eshitishni asta-sekin pasaytiradi. Shuning uchun quloqdan ikki haftadan ortiq yoki qayta-qayta ajralma kelsa, LOR shifokoriga ko‘rinish kerak.

Surunkali otit bilan cho‘milsa bo‘ladimi?

Dush qabul qilish mumkin, ammo quloqqa suv tushmasligi kerak: buning uchun tashqi quloq yo‘liga vazelin surtilgan paxta qo‘yiladi. Hovuz, dengiz yoki ochiq suvda suzish quloq pardasida teshik bo‘lganda infeksiyani kuchaytirishi mumkin, shuning uchun bu masalani shifokor bilan kelishing. Teshik tiklangach, cheklovlar odatda yumshatiladi.

Quloqqa qanday tomchi tomizish mumkin?

Quloq pardasida teshik bo‘lsa, tomchi to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘rta quloqqa tushadi. Ayrim antibiotik va spirtli tomchilar ichki quloqqa zarar yetkazib, eshitishni qaytmas darajada pasaytirishi mumkin. Shuning uchun quloq tomchisini faqat shifokor ko‘rikdan keyin tanlaydi. Uyda tayyorlangan vositalar, yog‘ va o‘simlik sharbatlarini quloqqa tomizmang.

Operatsiyasiz davolab bo‘ladimi?

Ko‘p hollarda tomchilar va parvarish yordamida yallig‘lanishni to‘xtatib, quloqni quruq holatga keltirish mumkin. Biroq quloq pardasidagi teshik ko‘pincha o‘z-o‘zidan bitmaydi, shuning uchun qaytalanishning oldini olish va eshitishni yaxshilash uchun keyinchalik operatsiya tavsiya etilishi mumkin. Xolesteatoma esa dori bilan tuzalmaydi. Qaror ko‘rik va qo‘shimcha tekshiruvlardan keyin qabul qilinadi.

Doctor Hasan Medical Centerda

Markazda LOR shifokori maslahati va quloq ko‘rigi o‘tkaziladi: shifokor quloq pardasining holatini, ajralma xususiyatini va xavfli shakl belgilarini baholaydi, burun va tomoqni ham ko‘zdan kechiradi. Natijalar tushunarli tilda izohlanadi, quloqni parvarish qilish va davolash bo‘yicha shaxsiy reja hamda nazorat ko‘riklari jadvali tuziladi. Eshitish tekshiruvi, tasviriy tekshiruv yoki boshqa muolajalar zarur bo‘lsa, shifokor keyingi qadamlar va variantlarni siz bilan muhokama qiladi. Qabulga avvalgi tekshiruv xulosalari, ishlatgan tomchi va dorilaringiz ro‘yxatini olib keling.

Muhim: ushbu maqola faqat ma’lumot berish uchun yozilgan va shifokor maslahatini almashtirmaydi. Aniq tashxis va davolash rejasi uchun mutaxassisga murojaat qiling.

Shu yo‘nalish bo‘yicha shifokorlarimiz

Jiyanbekov Baxodir Sheraliyevich — LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Jiyanbekov Baxodir Sheraliyevich
LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Sodikov Saidvali Saidumarovich — LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Sodikov Saidvali Saidumarovich
LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Murod — LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Murod
LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Yusupov Yunus Azimovich — LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Yusupov Yunus Azimovich
LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Ubaydullayev Eldor Nuriddinovich — LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Ubaydullayev Eldor Nuriddinovich
LOR (quloq-burun-tomoq) shifokori
Doctor Hasan Medical Center — bog‘lanish
📍 Toshkent shahri, Sebzor massivi 1
📞 +998 95 146 00 72
✉️ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
🌐 Instagram · Telegram · Facebook · YouTube · TikTok
Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ